ISO 14064 sera gazı hesaplama danışmanlığı, işletmelerin kurumsal karbon ayak izini ölçmesi, Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyonlarını güvenilir veriyle hesaplaması, sera gazı envanterini raporlaması ve doğrulama sürecine hazırlanması için yürütülen teknik çalışmadır. Bu çalışma yalnızca belge veya rapor üretimi değildir; enerji, yakıt, proses, soğutucu gaz, lojistik, satın alma ve tedarik zinciri verilerinin izlenebilir hale getirilmesini sağlar.
ISO 14064-1 Nedir?
ISO 14064-1, kuruluş seviyesinde sera gazı emisyonlarının ve uzaklaştırmalarının nicelendirilmesi ve raporlanması için kullanılan uluslararası standarttır. Resmi standart kapsamı için ISO 14064-1 referans sayfası incelenebilir. Uygulamada standart, kurumsal karbon ayak izi hesaplamasını yönetim sistemi disipliniyle ele alır.
Kimler İçin Gereklidir?
- İhracat yapan ve CBAM / SKDM kapsamındaki müşteri taleplerine hazırlanan firmalar
- TSRS, ESG, CDP veya sürdürülebilirlik raporlaması için emisyon verisi oluşturmak isteyen şirketler
- Ana sanayi veya global müşteri tarafından karbon ayak izi verisi istenen tedarikçiler
- Enerji yoğun üretim yapan, enerji verimliliği ve karbon azaltım hedefi belirlemek isteyen işletmeler
- Üçüncü taraf doğrulama veya müşteri denetimi öncesinde kanıt dosyası hazırlamak isteyen kuruluşlar
Sera Gazı Envanteri Nasıl Hazırlanır?
- Organizasyon sınırı ve raporlama yılı belirlenir.
- Operasyonel sınırlar Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 başlıklarıyla ayrılır.
- Yakıt, elektrik, proses, soğutucu gaz, lojistik, atık ve satın alma verileri toplanır.
- Uygun emisyon faktörleri seçilir ve hesaplama yöntemi kayıt altına alınır.
- Veri kalite kontrolleri, varsayımlar ve belirsizlikler dokümante edilir.
- Sera gazı envanteri raporu ve azaltım öncelikleri hazırlanır.
Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 Yaklaşımı
GHG Protocol, kurumsal sera gazı envanterlerinde doğrudan ve dolaylı emisyon ayrımını Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 yapısıyla ele alır. Standartlar ve hesaplama çerçevesi için GHG Protocol standartları referans alınabilir. ISO 14064 çalışmasında bu sınıflandırma, işletmenin raporlama kapsamını netleştirmek için pratik bir temel sağlar.
- Kapsam 1: tesis içinde yakılan doğalgaz, motorin, LPG, proses emisyonları ve kaçak soğutucu gazlar
- Kapsam 2: satın alınan elektrik, ısı, buhar veya soğutma kaynaklı dolaylı enerji emisyonları
- Kapsam 3: lojistik, iş seyahati, çalışan ulaşımı, tedarikçi verileri, atık, satılan ürünlerin kullanımı ve değer zinciri emisyonları
Emisyon Faktörleri ve Veri Toplama
Hesaplamanın güvenilirliği, faaliyet verisinin kalitesi ve seçilen emisyon faktörlerinin uygunluğu ile doğrudan ilişkilidir. Türkiye elektrik şebekesi emisyon faktörlerine ilişkin resmi yayınlar için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı EVÇED sayfası takip edilebilir. Yakıt, proses ve tedarik zinciri kalemlerinde ise kullanılan faktörün kaynağı, yılı ve kapsamı hesaplama dosyasında izlenebilir olmalıdır.
Danışmanlık Kapsamı
- ISO 14064 kapsam ve sınır belirleme çalıştayı
- Veri toplama şablonları ve sorumluluk matrisi
- Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 emisyon hesaplama modeli
- Kurumsal karbon ayak izi ve sera gazı envanteri raporu
- Veri kalite kontrolü ve doğrulama öncesi kanıt dosyası
- Karbon azaltım fırsatları ve yol haritası
CBAM, TSRS ve Sürdürülebilirlik Raporlamasıyla İlişki
ISO 14064 çalışması; CBAM/SKDM, TSRS, ESG, CDP ve müşteri sürdürülebilirlik talepleri için temel veri altyapısını oluşturur. İşletmenin yalnızca rapor hazırlaması değil, emisyon kaynaklarını düzenli izleyebilmesi ve azaltım kararlarını ölçülebilir veriye dayandırması hedeflenir.
İlgili ISO 14064 Sayfaları
- Sera Gazı Hesaplama Danışmanlığı
- Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama
- Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 Emisyonları
- ISO 14064 Doğrulama Hazırlığı
- CBAM SKDM Karbon Ayak İzi Danışmanlığı
Sıkça Sorulan Sorular
ISO 14064 belgesi nasıl alınır?
Önce kuruluş seviyesinde sera gazı envanteri hazırlanır, hesaplama yöntemi ve kanıtlar dokümante edilir. Daha sonra uygun görülürse üçüncü taraf doğrulama kuruluşu ile doğrulama süreci yürütülür.
ISO 14064 ile karbon ayak izi aynı şey midir?
ISO 14064, kurumsal sera gazı envanteri ve karbon ayak izi hesaplaması için kullanılan standartlardan biridir. Karbon ayak izi sonucu, ISO 14064’e uygun veri ve metodolojiyle raporlanabilir.
Kapsam 3 emisyonları zorunlu mudur?
Zorunluluk raporlama hedefi, müşteri talebi ve seçilen metodolojiye göre değişir. Ancak tedarik zinciri etkisini görmek isteyen firmalarda Kapsam 3 kritik önemdedir.
ISO 14064 çalışması ne kadar sürer?
Süre, tesis sayısı, veri olgunluğu, Kapsam 3 genişliği ve doğrulama hedefiyle değişir. Ön değerlendirme sonrası gerçekçi bir takvim çıkarılır.
ISO 14064 Ön Değerlendirme
Firmanızın sera gazı hesaplama, kurumsal karbon ayak izi ve ISO 14064 doğrulama hazırlığı ihtiyacını değerlendirmek için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz.
