AS 9100 Nedir?
AS 9100, havacılık, uzay ve savunma (HUS) sektörü için geliştirilmiş uluslararası kalite yönetim sistemi standardıdır. ISO 9001 temel alınarak oluşturulmuş olan AS 9100, sektöre özgü ek gereksinimler içerir: sahte parça önleme, ürün güvenliği, izlenebilirlik ve konfigürasyon yönetimi bunların başında gelir.
Standard, SAE International ve IAQG (Uluslararası Havacılık Kalite Grubu) tarafından yönetilmekte; Airbus, Boeing, Lockheed Martin ve TUSAŞ gibi tier-1 üreticilerin tedarikçi kalkınma programlarında zorunlu koşul olarak yer almaktadır.
AS 9100 ile ISO 9001 Arasındaki Temel Farklar
- Risk Yönetimi: AS 9100, operasyonel ve tasarım risklerini daha kapsamlı ele alır.
- Sahte/Şüpheli Parça Önleme: ISO 9001’de olmayan özel maddeler içerir.
- İzlenebilirlik: Parça, malzeme ve işlem bazında tam izlenebilirlik zorunludur.
- Konfigürasyon Yönetimi: Ürün konfigürasyonunun kontrolü ve değişiklik yönetimi ele alınır.
- İlk Makale Tetkiki (FAI): AS9102 ile birlikte ilk ürün doğrulaması gereklidir.
- Tedarikçi Yönetimi: Tedarikçi onay ve izleme gereksinimleri daha katıdır.
AS 9100 Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
Aşağıdaki firmalar için AS 9100 belgesi kritik öneme sahiptir:
- Havacılık ve uzay aracı yapısal bileşen üreticileri
- Savunma sanayi tedarikçileri (ASELSAN, ROKETSAN, STM vb. tedarik zinciri)
- Uçak bakım, onarım ve revizyon (MRO) şirketleri
- Uçak motoru ve aksesuar üreticileri
- TUSAŞ, TAI ve Türk Havacılık endüstrisi tedarikçileri
- NATO ve kamu savunma projeleri için çalışan KOBİ’ler
AS 9100 Danışmanlık Süreci
AS 9100 belgelendirme süreci ortalama 6 ila 18 ay sürer. Firmanın mevcut kalite olgunluğu bu süreyi doğrudan etkiler. Süreç şu aşamalardan oluşur:
- Boşluk Analizi (Gap Analysis): Mevcut durumun AS 9100 gereksinimleriyle karşılaştırılması.
- Proje Planlaması: Belgelendirme takvimi, sorumluluklar ve kaynak planı.
- Doküman Geliştirme: Kalite el kitabı, prosedürler, iş talimatları ve formlar.
- Eğitim: Üst yönetim, iç tetkikçiler ve saha personeli eğitimleri.
- Pilot Uygulama: Süreçlerin sahaya alınması ve kayıt oluşturulması.
- İç Tetkik: Bağımsız iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi.
- Belgelendirme Tetkiki (3. Taraf): Akredite belgelendirme kuruluşu tetkiki (Aşama 1 + Aşama 2).
AS 9100 İç Tetkik Hazırlığı
İç tetkik, belgelendirme sürecinin kritik adımlarından biridir. Etkin bir AS 9100 iç tetkiki için:
- Tetkikçilerin AS 9100 gereksinimlerini derinlemesine bilmesi gerekir.
- Havacılık sektörüne özgü risk ve kontrol noktalarına odaklanılmalıdır.
- Sahte parça, izlenebilirlik ve konfigürasyon kontrolleri öncelikli tetkik alanlarıdır.
- Tetkik bulguları düzeltici faaliyet sistemine entegre edilmelidir.
AS 9100 ve IATF 16949 Birlikte Yönetimi
Hem otomotiv hem havacılık-savunma sektörüne hizmet veren firmalar, AS 9100 ve IATF 16949 entegre yönetim sistemi kurarak denetim maliyetlerini ve doküman yükünü azaltabilir. Her iki standard da ISO 9001 temelli olduğundan ortak süreç altyapısı oluşturulabilir.
AS 9100 Danışmanlık Hizmeti
20+ yıllık havacılık ve savunma tedarik zinciri deneyimiyle AS 9100 belgelendirme sürecinizde yanınızdayım. Sunduğum hizmetler:
- Boşluk analizi ve yol haritası hazırlama
- Kalite yönetim sistemi dokümantasyonu (Türkçe/İngilizce)
- İç tetkikçi eğitimi ve sertifikasyonu
- Belgelendirme tetkiki öncesi hazırlık ve simülasyon tetkikleri
- IATF 16949 ile entegre sistem kurulumu
- Tedarikçi geliştirme programları
Ücretsiz ön değerlendirme için iletişime geçin.
